Blogi: Hipomaniakalny kinoman

Trzynaście powodów (2017)

Obejrzałem Netflixowych „Trzynaście powodów”, (na moje oko wątpliwy) serial, w którym do głównego bohatera trafia 13 nagrań, na których jego szkolna sympatia wymienia motywacje dokonanego samobójstwa.
1. Zamiast zwrócić uwagę na istniejący wśród nastolatków problem, serial raczej nas z nim oswaja. Zachowanie szkolnej społeczności obfituje tu w tyle -- niejednokrotnie zasługujących na kryminał -- wykroczeń, dramatów i tragedii, że wyjściowe dla fabuły kłopoty Hannah, późniejszej samobójczyni, tracą na intensywności, wielokrotnie przypominając podkoloryzowane dramaciki skwaśniałej egotystki.
2. Trudno uwierzyć w wielodniową fabułę osnutą wokół głównego bohatera, Claya, który zamiast przesłuchać wszystkie kasety ofiary, słuchowisko odkłada na później, by po każdym odwróceniu kolejnych taśm organizować zemstę na winowajcach. Choć chłopak nie zna kontekstu, to nie jest wystarczająco nim zaciekawiony; zamiast tego najpierw stwierdza, że sprawiedliwości musi stać się zadość.
3. Jeszcze trudniej uwierzyć, by pogrążona w rozpaczy dziewczyna tak skrupulatnie wytykała znajomym ich -- jak się okazuje przy kolejnych, odpowiednio mocniejszych taśmach -- względnie drobne winy. Ma to swój sens dramaturgiczny i dydaktyczny, lecz w moim przekonaniu daleko mu do wiarygodnej psychologii. Gdy granica wytrzymałości zostaje przekroczona, ofierze najdalej przecież do precyzyjnej ręki sprawiedliwości. Trudno również uwierzyć, by jakakolwiek ofiara gwałtu tę samą winę dostrzegła w swoim podglądaczu, co w gwałcicielu, obudowując wokół nich trzymające w napięciu widowisko.
4. Na ironię zakrawa fakt, że w serialu, którego celem jest zwrócenie uwagi na ludzi codziennie przez nas mijanych, lecz całkowicie ignorowanych -- że w serialu tym wszystkie wydarzenia krążą wokół tych samych postaci. W społeczności kilkuset uczniów, niezależnie od miejsca wydarzeń (kąta w szkolnej sali czy ulicy w mieście), Hannah i Clay'a otacza kilka tych samych, niby to przypadkiem napotykanych twarzy. Gdy dochodzi do bójek -- w odpowiednim miejscu znajduje się właśnie ten, a nie inny pedagog. Twórcom można więc zadać to samo pytanie, które zadaje każdy świadek tego rodzaju dramatów: gdzie był rodzic, gdzie był psycholog, znajomi i nauczyciele? W „13 powodach” twórcy przyjmują zawężoną perspektywę smutnych bohaterów z klapkami na oczach.
5. Skoro retrospekcje należą do subiektywnej opowieści Hannah, jakim prawem oglądamy również wspomnieniowe dialogi twarzą w twarz, w których Hannah nie uczestniczyła?
6. Dramat głównej bohaterki pełni funkcję głównie dydaktyczną, skoro więcej uwagi poświęca się słuchającemu taśm -- wciąż żyjącemu -- Clayowi. To jego przemianę obserwujemy, to na nim odbija się -- w tym sensie mechanicznie potraktowane -- samobójstwo. Hannah nie daje się poznać widzowi -- przez wymienianie najdrobniejszych win krzywdzących ją postaci sama umieszcza się na drugim planie tej opowieści.
7. Gdy na początku któregoś z kolei odcinka pojawia się ostrzeżenie o występującej w nim przemocy, nie ma mowy, byśmy przerwali seans. Przez umieszczenie tej informacji twórcy robią z tragedii sensację (skoro i tak przy tytule widnieje informacja o ograniczeniu wiekowym). Aktami przemocy, przed którymi rzekomo się nas ostrzega, niezdrowo przykuwa się nas do ekranu. Informacja o drastycznych wydarzeniach zamienia się w mechaniczny stymulator dramaturgii. Twórcom pozostaje przecież spełnienie naszych oczekiwań (wywołanie szoku) lub zawiedzenie („Phi, to już wszystko?!”). To problem całego serialu: ekran musi wzbudzać emocje; cichy dramat samobójczyni musi zamienić się (i zamienia) w przerysowany melodramatyczny labirynt, by przez trzynaście godzin udało się podtrzymać naszą uwagę.


Zobacz też

Hipomaniakalny kinoman - Blog Gabriel Krawczyk
  • Książki: "Dziki seks" Carin BondarKsiążki: "Dziki seks" Carin Bondar Pozafilmowa autopromocja. Ja wiem, że Szanowni Państwo są tu dla kina, ale, przepraszam, zdarza mi się też czytać książki, a czasem nawet jakąś polecić.Żeby jednak nie uciekać od filmu, chciałbym przy tej okazji opowiedzieć o swoich... 12 październik '17 przeczytaj całość
  • Blade Runner 2049 (2017)Blade Runner 2049 (2017) Na liście blisko 4 tysięcy obejrzanych w życiu filmów oryginalny BLADE RUNNER plasuje się w pierwszej piątce moich ulubionych. Więc nie dziwota, że premierowy BLADE RUNNER 2049 w moich oczach nie dorównuje staremu. I mimo że posiada... 11 październik '17 przeczytaj całość
  • Nawiązania #15Nawiązania #15 Christopher Waltz i mleko u TarantinoBĘKARTY WOJNY (2009)DJANGO (2012)ZAKOCHANY BEZ PAMIĘCI (2004)KEVIN SAM W DOMU (1990)Stopy w filmach Chan-wook ParkaPOSZUKIWACZE ZAGINIONEJ ARKI (1981)/ PIRACI Z KARAIBÓW: KLĄTWA CZARNEJ PERŁY (2003)WSTRĘT... 29 wrzesień '17 przeczytaj całość
  • Maudie (2016)Maudie (2016) Kojarzycie te liczone w setkach melodramaty i komedie romantyczne, w których uczucie zestawia się z fenomenami przyrodniczymi w rodzaju wschodów słońca? Albo te, w których zakochany porównuje zakochaną do najjaśniejszej z gwiazd a... 29 wrzesień '17 przeczytaj całość
  • RUBEN ÖSTLUND W HOLLYWOODRUBEN ÖSTLUND W HOLLYWOOD Od pięciu lat cenię sobie kino Rubena Ostlunda. Cenię sobie także jego najnowszy film i z tej radości jego kinem napisałem tekst-żart, pełen bardziej lub wcale nie subtelnych mrugnięć oka - do miłośników tej twórczości i do... 28 wrzesień '17 przeczytaj całość
  • Nawiązania #14Nawiązania #14 Fetysz Nicolasa Windinga Refna? Dłonie Ryana Goslinga. Ujęcia dłoni (źródła Refnowskiej przemocy) w DRIVE (2011), ułożone chronologicznie, zgrabnie podsumowują tę historię: 1) precyzja i opanowanie bohatera; 2) znak wsparcia; 3)... 26 wrzesień '17 przeczytaj całość
  • Nawiązania #13Nawiązania #13 FLASHDANCE (1983), reż. Adrian LyneAMERICAN PSYCHO (2000), Mary HarronPOJEDYNEK NA SZOSIE (1971), S. SpielbergMATRIX (1999), rodzeństwo WachowskichPocałunek w chmurze cukru w ZAGINIONEJ DZIEWCZYNIE Davida Finchera i jego bezpośrednia... 25 wrzesień '17 przeczytaj całość
  • Nawiązania #12Nawiązania #12 VINYAN (2008), reż. Fabrice Du WelzWIELKIE PIĘKNO (2013), Paolo SorrentinoNIENAWISTNA ÓSEMKAFARGO (1. sezon)W KRAINIE KARTELI (2015) / SICARIO (2015)PSYCHOZA (1960)AMERICAN HORROR STORY: ASYLUM, s2e5 (2012)Jeśli jesteś bohaterką slashera,... 24 wrzesień '17 przeczytaj całość
  • Zwierzęta (2017)Zwierzęta (2017) Nowy film twórcy „Wymyku” daje znacznie mniej, niż obiecuje. Narracyjne supły a la wczesny Christopher Nolan („Memento”) wysmarowane lepką wyobraźnią Dawida Lyncha („Mulholland Drive”) są strukturą skomplikowaną na tyle, by... 8 wrzesień '17 przeczytaj całość
  • Nie jestem twoim murzynem (2016)Nie jestem twoim murzynem (2016) Nominowany do Oscara za pełnometrażowy dokument "Nie jestem twoim murzynem" to trochę ludowa historia Stanów Zjednoczonych, trochę esej o historii hollywoodzkiego kina, trochę biografia powieściopisarza i eseisty Jamesa Baldwina, trochę... 7 wrzesień '17 przeczytaj całość
  • Kedi - sekretne życie kotów (2016)Kedi - sekretne życie kotów (2016) Na łamach internetowej Korporacji Ha!Art piszę o kotach na ekranach, o kotach w Stambule i o kotach w oknach żoliborskich kamienic. Cały tekst do przeczytania tutaj. Pozdrawiam innych miłośników kotów,... 1 wrzesień '17 przeczytaj całość
  • To przychodzi po zmroku (2017)To przychodzi po zmroku (2017) Na łamach "młodej Gazety Wyborczej", czyli w Magazynie Osiem Dziewięć, można już czytać mój felieton o świetnym horrorze-nie-horrorze "To przychodzi po zmroku". Zapraszam!https://www.facebook.com/kinomanhipomaniakalny 31 lipiec '17 przeczytaj całość
  • Pamiętajmy o plakacie!Pamiętajmy o plakacie! Na łamach "młodej Gazety Wyborczej", czyli w niedawno powstałym Magazynie Osiem Dziewięć, pojawił się mój debiutancki, jakby interwencyjny felieton - znów poświęcony polskiemu plakatowi. Fragmenty umieszczam poniżej, a do lektury... 27 lipiec '17 przeczytaj całość
  • Andrzej Pągowski na Dwóch BrzegachAndrzej Pągowski na Dwóch Brzegach "Gdyby plakaty miały osobowość, te zaprojektowane przez Andrzeja Pągowskiego skończyłyby pewnie pod specjalną opieką na oddziale zamkniętym. Bestiarium rodem z głowy doktora Frankensteina, ludzko-architektoniczne hybrydy, narzędzia... 25 lipiec '17 przeczytaj całość
  • Polski plakacie filmowy, gdzie jesteś?!Polski plakacie filmowy, gdzie jesteś?! Wczoraj (3. lipca) ogłoszono listę kandydatów do 10. edycji Nagród Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej. Nominowane w jedenastu kategoriach osoby i instytucje odnotowały "znaczące osiągnięcia w upowszechnianiu i promocji polskiego kina".... 4 lipiec '17 przeczytaj całość

Cytat Zygumnta Kałużyńskiego

W życiu to się mało myśli o życiu.

Zygmont Kałużyński