Blogi: Hipomaniakalny kinoman

Trzynaście powodów (2017)

Obejrzałem Netflixowych „Trzynaście powodów”, (na moje oko wątpliwy) serial, w którym do głównego bohatera trafia 13 nagrań, na których jego szkolna sympatia wymienia motywacje dokonanego samobójstwa.
1. Zamiast zwrócić uwagę na istniejący wśród nastolatków problem, serial raczej nas z nim oswaja. Zachowanie szkolnej społeczności obfituje tu w tyle -- niejednokrotnie zasługujących na kryminał -- wykroczeń, dramatów i tragedii, że wyjściowe dla fabuły kłopoty Hannah, późniejszej samobójczyni, tracą na intensywności, wielokrotnie przypominając podkoloryzowane dramaciki skwaśniałej egotystki.
2. Trudno uwierzyć w wielodniową fabułę osnutą wokół głównego bohatera, Claya, który zamiast przesłuchać wszystkie kasety ofiary, słuchowisko odkłada na później, by po każdym odwróceniu kolejnych taśm organizować zemstę na winowajcach. Choć chłopak nie zna kontekstu, to nie jest wystarczająco nim zaciekawiony; zamiast tego najpierw stwierdza, że sprawiedliwości musi stać się zadość.
3. Jeszcze trudniej uwierzyć, by pogrążona w rozpaczy dziewczyna tak skrupulatnie wytykała znajomym ich -- jak się okazuje przy kolejnych, odpowiednio mocniejszych taśmach -- względnie drobne winy. Ma to swój sens dramaturgiczny i dydaktyczny, lecz w moim przekonaniu daleko mu do wiarygodnej psychologii. Gdy granica wytrzymałości zostaje przekroczona, ofierze najdalej przecież do precyzyjnej ręki sprawiedliwości. Trudno również uwierzyć, by jakakolwiek ofiara gwałtu tę samą winę dostrzegła w swoim podglądaczu, co w gwałcicielu, obudowując wokół nich trzymające w napięciu widowisko.
4. Na ironię zakrawa fakt, że w serialu, którego celem jest zwrócenie uwagi na ludzi codziennie przez nas mijanych, lecz całkowicie ignorowanych -- że w serialu tym wszystkie wydarzenia krążą wokół tych samych postaci. W społeczności kilkuset uczniów, niezależnie od miejsca wydarzeń (kąta w szkolnej sali czy ulicy w mieście), Hannah i Clay'a otacza kilka tych samych, niby to przypadkiem napotykanych twarzy. Gdy dochodzi do bójek -- w odpowiednim miejscu znajduje się właśnie ten, a nie inny pedagog. Twórcom można więc zadać to samo pytanie, które zadaje każdy świadek tego rodzaju dramatów: gdzie był rodzic, gdzie był psycholog, znajomi i nauczyciele? W „13 powodach” twórcy przyjmują zawężoną perspektywę smutnych bohaterów z klapkami na oczach.
5. Skoro retrospekcje należą do subiektywnej opowieści Hannah, jakim prawem oglądamy również wspomnieniowe dialogi twarzą w twarz, w których Hannah nie uczestniczyła?
6. Dramat głównej bohaterki pełni funkcję głównie dydaktyczną, skoro więcej uwagi poświęca się słuchającemu taśm -- wciąż żyjącemu -- Clayowi. To jego przemianę obserwujemy, to na nim odbija się -- w tym sensie mechanicznie potraktowane -- samobójstwo. Hannah nie daje się poznać widzowi -- przez wymienianie najdrobniejszych win krzywdzących ją postaci sama umieszcza się na drugim planie tej opowieści.
7. Gdy na początku któregoś z kolei odcinka pojawia się ostrzeżenie o występującej w nim przemocy, nie ma mowy, byśmy przerwali seans. Przez umieszczenie tej informacji twórcy robią z tragedii sensację (skoro i tak przy tytule widnieje informacja o ograniczeniu wiekowym). Aktami przemocy, przed którymi rzekomo się nas ostrzega, niezdrowo przykuwa się nas do ekranu. Informacja o drastycznych wydarzeniach zamienia się w mechaniczny stymulator dramaturgii. Twórcom pozostaje przecież spełnienie naszych oczekiwań (wywołanie szoku) lub zawiedzenie („Phi, to już wszystko?!”). To problem całego serialu: ekran musi wzbudzać emocje; cichy dramat samobójczyni musi zamienić się (i zamienia) w przerysowany melodramatyczny labirynt, by przez trzynaście godzin udało się podtrzymać naszą uwagę.


Zobacz też

Hipomaniakalny kinoman - Blog Gabriel Krawczyk
  • LEWACY, EKOLODZY, FEMINISTKI! WY TEŻ MOŻECIE POWOŁYWAĆ SIĘ NA BIBLIĘLEWACY, EKOLODZY, FEMINISTKI! WY TEŻ MOŻECIE POWOŁYWAĆ SIĘ NA BIBLIĘ Mieszkańcom kraju, w którym świeżo zaprzysiężony premier chce rechrystianizować Europę, a pewna posłanka swoją nietolerancję homoseksualizmu argumentuje definicją „natury” pochodzącą z tekstu powstałego przed... 14 grudzień '17 przeczytaj całość
  • Na karuzeli życia (2017)Na karuzeli życia (2017) O nowym filmie Woody'ego Allena piszę na łamach Korporacji Ha!Art. Zapraszam.https://www.facebook.com/kinomanhipomaniakalny 13 grudzień '17 przeczytaj całość
  • Nawiązania #19Nawiązania #19 Scarlett Johansson w MIĘDZY SŁOWAMI (2003) i w GHOST IN THE SHELL (2017)Lustrzane odbicia w filmach Nicolasa Windinga RefnaHUNT FOR THE WILDERPEOPLE (2016)WŁADCA PIERŚCIENI (1978)WŁADCA PIERŚCIENI: DRUŻYNA PIERŚCIENIA (2001)WIZYTA (2015,... 12 grudzień '17 przeczytaj całość
  • O filmowych kodach kreskowychO filmowych kodach kreskowych Plakaty filmowe są przeżytkiem. Kody kreskowe - to jest przyszłość! O zrealizowanej kinofilskiej fantazji piszę na łamach Igimag. Poniżej fragment na zachętę, powyżej, do patrzenia i podziwiania, i również na zachętę, cały BLADE... 10 grudzień '17 przeczytaj całość
  • Błękit (2017)Błękit (2017) Powoli robi się ze mnie publicysta Greenpeace'u: ostatnio pisałem o zielonych pogrzebach i ekologii na cmentarzach, tym razem - zainspirowany wizytą w kinie - piszę o plastiku: czepiającym się żółwich i delfinich płetw, pożeranym przez... 8 grudzień '17 przeczytaj całość
  • Ekologicznie po śmierci. O zielonym pogrzebieEkologicznie po śmierci. O zielonym pogrzebie W ten słoneczny poniedziałek namawiam wszystkich sympatycznych Państwa do niefilmowych rozważań na temat śmierci - i tego, co po śmierci dziać się będzie z naszymi ciałami. W debiucie na łamach IgiMag przypatruję się wadom... 4 grudzień '17 przeczytaj całość
  • Nawiązania #18Nawiązania #18 SAMURAJ / MUSIMY POROZMAWIAĆ O KEVINIE / MAMA / DUKE OF BURGUNDY / CAROLOCZY SZEROKO ZAMKNIĘTE (1999, Stanley Kubrick)MULHOLLAND DRIVE (2001, David Lynch)CRIMSON PEAK (2015, Guillermo del Toro)MŁODY PAPIEŻ (2016, Paolo Sorrentino)DYKTATOR... 30 listopad '17 przeczytaj całość
  • Nawiązania #17Nawiązania #17 Ostatnie sceny:400 BATÓW (1959, F. Truffaut)MOJA ŁÓDŹ PODWODNA (2010, R. Ayoade)SUSPIRIA (1977, D. Argento) / TWIN PEAKS (1990, D. Lynch, M. Frost)GRA O TRON (2015)WESTWORLD (2016)SŁODKIE ŻYCIE (1960, F. Fellini)WIELKIE PIĘKNO (2013, P.... 28 listopad '17 przeczytaj całość
  • O książce "Nie ma co się obrażać. Nowa polska ilustracja" Patryka MogilnickiegoO książce "Nie ma co się obrażać. Nowa polska ilustracja" Patryka Mogilnickiego Na łamach dawno przeze mnie odwiedzanego Magazynu O.pl można już czytać recenzję znakomicie ilustrowanej publikacji z obrazkami. Poniżej dowód, a tutaj link do tekstu. Zapraszam, polecam. Za egzemplarz serdecznie dziękuję Wydawnictwu... 20 listopad '17 przeczytaj całość
  • Nawiązania #16Nawiązania #16 STRANGER THINGS (2016) / POD SKÓRĄ (2013)NA ZAWSZE LAURENCE (2012, Xavier Dolan)MAD MAX: NA DRODZE GNIEWU (2015, George Miller)Areszt, buntownik i papieros:BUNTOWNIK Z WYBORU (1997)GŁÓD (2008)ŁOWCA ANDROIDÓW (1982)LEGION SAMOBÓJCÓW... 19 listopad '17 przeczytaj całość
  • O książce "Więcej niż cieśla" McDowellów, polemikaO książce "Więcej niż cieśla" McDowellów, polemika Pozdrawiam Panią, której zawdzięczam lekturę „Więcej niż cieśla” Josha i Seana McDowellów (rzecz o tym, ile jest prawdy/Prawdy w chrześcijaństwie). Chcę wierzyć, że za próbą nawrócenia mnie stoją dobre intencje, więc... 17 listopad '17 przeczytaj całość
  • O książce "Kobiecość to syf i kropka" Frau WolfO książce "Kobiecość to syf i kropka" Frau Wolf Historia koleżanek z podwórka, których ścieżki łączą się w kobiecości, przypomina fabularyzowaną publicystykę lub fikcyjny reportaż o kobietach tropiących namiastkę ekonomicznego, zawodowego i uczuciowego sukcesu.Nietrudno się tu... 30 październik '17 przeczytaj całość
  • O książce "Mężczyźni objaśniają mi świat" Rebeki SolnitO książce "Mężczyźni objaśniają mi świat" Rebeki Solnit Kiedy nie sposób nadążyć za technologicznymi nowinkami, kiedy filmy znikają z ekranów prędzej, niż ktokolwiek o nich usłyszy, a reportaże z kryzysu migracyjnego wymagają aktualizacji, zanim doczekają się tłumaczeń na inne języki,... 25 październik '17 przeczytaj całość
  • Yves Saint Laurent i jego szkice (2017)Yves Saint Laurent i jego szkice (2017) Gdyby zmarły w zeszłym roku Umberto Eco pisał dziś kontynuację "Szaleństwa katalogowania", w te pędy ściągałby aplikację telewizji internetowej ARTE i klikał w legalny link do filmu "Yves Saint Laurent i jego szkice".... 23 październik '17 przeczytaj całość
  • Pomiędzy słowami (2017)Pomiędzy słowami (2017) Michael (Jakub Gierszał), 28-letni blondwłosy (!) prawnik (!) w czarno-białym (!) garniturze (!), snuje się (!) wzdłuż ulic Berlina (!) po labiryncie (!) lustrzanej (!) architektury. Kiedy nie spaceruje ani nie rozmawia o prawach imigrantów... 21 październik '17 przeczytaj całość

Cytat Zygumnta Kałużyńskiego

- A czytał Pan, Panie Zygmuncie Biblię?
- Stale czytuję, bez przerwy! Znakomita książka, polecam gorąco, szczególnie osobom duchownym.

Zygmont Kałużyński