Blogi: Hipomaniakalny kinoman

Trzynaście powodów (2017)

Obejrzałem Netflixowych „Trzynaście powodów”, (na moje oko wątpliwy) serial, w którym do głównego bohatera trafia 13 nagrań, na których jego szkolna sympatia wymienia motywacje dokonanego samobójstwa.
1. Zamiast zwrócić uwagę na istniejący wśród nastolatków problem, serial raczej nas z nim oswaja. Zachowanie szkolnej społeczności obfituje tu w tyle -- niejednokrotnie zasługujących na kryminał -- wykroczeń, dramatów i tragedii, że wyjściowe dla fabuły kłopoty Hannah, późniejszej samobójczyni, tracą na intensywności, wielokrotnie przypominając podkoloryzowane dramaciki skwaśniałej egotystki.
2. Trudno uwierzyć w wielodniową fabułę osnutą wokół głównego bohatera, Claya, który zamiast przesłuchać wszystkie kasety ofiary, słuchowisko odkłada na później, by po każdym odwróceniu kolejnych taśm organizować zemstę na winowajcach. Choć chłopak nie zna kontekstu, to nie jest wystarczająco nim zaciekawiony; zamiast tego najpierw stwierdza, że sprawiedliwości musi stać się zadość.
3. Jeszcze trudniej uwierzyć, by pogrążona w rozpaczy dziewczyna tak skrupulatnie wytykała znajomym ich -- jak się okazuje przy kolejnych, odpowiednio mocniejszych taśmach -- względnie drobne winy. Ma to swój sens dramaturgiczny i dydaktyczny, lecz w moim przekonaniu daleko mu do wiarygodnej psychologii. Gdy granica wytrzymałości zostaje przekroczona, ofierze najdalej przecież do precyzyjnej ręki sprawiedliwości. Trudno również uwierzyć, by jakakolwiek ofiara gwałtu tę samą winę dostrzegła w swoim podglądaczu, co w gwałcicielu, obudowując wokół nich trzymające w napięciu widowisko.
4. Na ironię zakrawa fakt, że w serialu, którego celem jest zwrócenie uwagi na ludzi codziennie przez nas mijanych, lecz całkowicie ignorowanych -- że w serialu tym wszystkie wydarzenia krążą wokół tych samych postaci. W społeczności kilkuset uczniów, niezależnie od miejsca wydarzeń (kąta w szkolnej sali czy ulicy w mieście), Hannah i Clay'a otacza kilka tych samych, niby to przypadkiem napotykanych twarzy. Gdy dochodzi do bójek -- w odpowiednim miejscu znajduje się właśnie ten, a nie inny pedagog. Twórcom można więc zadać to samo pytanie, które zadaje każdy świadek tego rodzaju dramatów: gdzie był rodzic, gdzie był psycholog, znajomi i nauczyciele? W „13 powodach” twórcy przyjmują zawężoną perspektywę smutnych bohaterów z klapkami na oczach.
5. Skoro retrospekcje należą do subiektywnej opowieści Hannah, jakim prawem oglądamy również wspomnieniowe dialogi twarzą w twarz, w których Hannah nie uczestniczyła?
6. Dramat głównej bohaterki pełni funkcję głównie dydaktyczną, skoro więcej uwagi poświęca się słuchającemu taśm -- wciąż żyjącemu -- Clayowi. To jego przemianę obserwujemy, to na nim odbija się -- w tym sensie mechanicznie potraktowane -- samobójstwo. Hannah nie daje się poznać widzowi -- przez wymienianie najdrobniejszych win krzywdzących ją postaci sama umieszcza się na drugim planie tej opowieści.
7. Gdy na początku któregoś z kolei odcinka pojawia się ostrzeżenie o występującej w nim przemocy, nie ma mowy, byśmy przerwali seans. Przez umieszczenie tej informacji twórcy robią z tragedii sensację (skoro i tak przy tytule widnieje informacja o ograniczeniu wiekowym). Aktami przemocy, przed którymi rzekomo się nas ostrzega, niezdrowo przykuwa się nas do ekranu. Informacja o drastycznych wydarzeniach zamienia się w mechaniczny stymulator dramaturgii. Twórcom pozostaje przecież spełnienie naszych oczekiwań (wywołanie szoku) lub zawiedzenie („Phi, to już wszystko?!”). To problem całego serialu: ekran musi wzbudzać emocje; cichy dramat samobójczyni musi zamienić się (i zamienia) w przerysowany melodramatyczny labirynt, by przez trzynaście godzin udało się podtrzymać naszą uwagę.


Zobacz też

Hipomaniakalny kinoman - Blog Gabriel Krawczyk
  • Bergman - Rok z życia (2018)Bergman - Rok z życia (2018) Na łamach Filmwebu polecam biografię pewnego artysty. Fragmencik na zachętę (mam nadzieję):Bergman składa się z licznych paradoksów. Wychowany w duchu luterańskiego etosu stał się Kolumbem ludzkiego wnętrza, z jego mrokiem i... 25 październik '18 przeczytaj całość
  • Książka Lili (2017)Książka Lili (2017) Jeśli na hasło "kolumbijska animacja" reagujecie jak fan Zenona Martyniuka na etiopski jazz, w swojej ignorancji nie czujcie się osamotnieni. Na polskie ekrany trafia bowiem pierwsza kiedykolwiek powstała w Kolumbii pełnometrażowa animacja... 19 październik '18 przeczytaj całość
  • Climax (2018)Climax (2018) W prologu oglądamy na telewizorze (mamy lata 90.) wywiady z przyszłymi bohaterami filmu. To zbiorowe portfolio zgrabnie zapoznaje nas w galerią postaci, zastępując zbędne wydarzenia i dialogi. W bezpośrednim... 19 październik '18 przeczytaj całość
  • Kino metafizycznego niepokojuKino metafizycznego niepokoju Na Filmwebie można już czytać tekst mojego autorstwa nagrodzony w krytycznofilmowym konkursie Powiększenie. O, dokładnie tutaj. Ostrzegam, używam trudnych wyrazów - które już zdążyły wzbudzić gorące emocje wśród... 15 październik '18 przeczytaj całość
  • 7 uczuć (2018)7 uczuć (2018) Zapraszam na łamy IgiMag, gdzie piszę o nowym filmie Marka Koterskiego. Fragment poniżej.Można snuć domysły, czy Koterski mówi tu o szkolnictwie czy o kulturze w ogóle, która, Gombrowiczem mówiąc, „zdziecinnia... 15 październik '18 przeczytaj całość
  • Kler (2018)Kler (2018) Na łamach Esensji piszę o najgłośniejszym polskim filmie tego roku. Poniżej fragment na zachętę, całość do przeczytania tutaj."Dostajemy litanię tematów zebranych z podziwu godną skrupulatnością, długi rachunek win. Wkraczamy... 30 wrzesień '18 przeczytaj całość
  • Pedofilia w Kościele katolickim? A skąd!Pedofilia w Kościele katolickim? A skąd! Obrońcom Kościoła katolickiego, którzy podkreślają, że pedofilia występuje we wszystkich grupach zawodowych i nie ma powodu, by przez pojedyncze przypadki skazywać na potępienie całą instytucję – tym wszystkim osobom warto... 8 wrzesień '18 przeczytaj całość
  • Pisać listy - to jest sztuka! O korespondencjiPisać listy - to jest sztuka! O korespondencji Dla jednych wymiana korespondencji Zbigniewa Herberta i Wisławy Szymborskiej będzie dowodem przyciągania się przeciwieństw. Inni wyczytają tu niezamierzoną pochwałę inteligencji – zbliżającej do siebie odmienne biografie... 18 lipiec '18 przeczytaj całość
  • Jak protestować skutecznie? O książce "Power Protest" Matthew BoltonaJak protestować skutecznie? O książce "Power Protest" Matthew Boltona "Uczestniczkom Marszu dla Życia i Rodziny, przeciwnikom reformy Gowina, niepełnosprawnym protestującym w Sejmie i maszerującej Młodzieży Wszechpolskiej, każdemu, kto chce wypracować zmianę na lepsze – niezależnie, czym to „lepsze”... 18 czerwiec '18 przeczytaj całość
  • W obronie "Harmidom" i innych wolnych animacjiW obronie "Harmidom" i innych wolnych animacji W obronie wolnych animacji komentuję najnowsze poczynania Ordo Iuris:„Trudno oprzeć się wrażeniu, że tak wyrażana troska o polską rodzinę dowodzi niepokojąco niskiej wiary w jej kondycję. Skoro para opiekuńczych, niewulgarnych,... 7 czerwiec '18 przeczytaj całość
  • Gorzki kęs polskości – o książce “21 polskich grzechów głównych” Piotra StankiewiczaGorzki kęs polskości – o książce “21 polskich grzechów głównych” Piotra Stankiewicza Zgodnie z tradycją, zapraszam na IgiMag.https://www.facebook.com/kinomanhipomaniakalny 5 czerwiec '18 przeczytaj całość
  • Zimna wojna (2018)Zimna wojna (2018) Dla IgiMag piszę przedpremierowo o "Zimnej wojnie" Pawła Pawlikowskiego. Zapraszam i polecam.https://www.facebook.com/kinomanhipomaniakalny 28 maj '18 przeczytaj całość
  • Kasiu, mówi do mnie jeszcze. O "A ja żem jej powiedziała" Katarzyny NosowskiejKasiu, mówi do mnie jeszcze. O "A ja żem jej powiedziała" Katarzyny Nosowskiej "A ja żem jej powiedziała" to jedna z tych niebezpiecznych książek, rodzących dziwny przymus zarzucania postronnych cytatami. Zaraźliwy śmiech i złość, że ostatnie strony zbliżają się tak szybko – oto główni towarzysze lektury... 21 maj '18 przeczytaj całość
  • Historio, odczep się! O "Retrotopii" Zygmunta BaumanaHistorio, odczep się! O "Retrotopii" Zygmunta Baumana "Wyrośliśmy z wiary w utopie. Nauczeni doświadczeniem dwóch wojen wiemy, że każdy doskonały system prędzej czy później zamieni się w ten czy inny totalitaryzm. Zaniepokojeni tym, co ma dopiero nastąpić, zagubieni... 18 maj '18 przeczytaj całość
  • Tully (2018)Tully (2018) W „Tully” o cudzie narodzin wspomina się tylko raz. Chwilę później ciężarna adresatka tych słów znacząco prycha. Znacie to prychnięcie. Sami po nie sięgacie, gdy pracodawca niespodziewanie zatrzymuje was na dłużej,... 18 maj '18 przeczytaj całość

Cytat Zygumnta Kałużyńskiego

W życiu to się mało myśli o życiu.

Zygmont Kałużyński