Blogi: Hipomaniakalny kinoman

Trzynaście powodów (2017)

Obejrzałem Netflixowych „Trzynaście powodów”, (na moje oko wątpliwy) serial, w którym do głównego bohatera trafia 13 nagrań, na których jego szkolna sympatia wymienia motywacje dokonanego samobójstwa.
1. Zamiast zwrócić uwagę na istniejący wśród nastolatków problem, serial raczej nas z nim oswaja. Zachowanie szkolnej społeczności obfituje tu w tyle -- niejednokrotnie zasługujących na kryminał -- wykroczeń, dramatów i tragedii, że wyjściowe dla fabuły kłopoty Hannah, późniejszej samobójczyni, tracą na intensywności, wielokrotnie przypominając podkoloryzowane dramaciki skwaśniałej egotystki.
2. Trudno uwierzyć w wielodniową fabułę osnutą wokół głównego bohatera, Claya, który zamiast przesłuchać wszystkie kasety ofiary, słuchowisko odkłada na później, by po każdym odwróceniu kolejnych taśm organizować zemstę na winowajcach. Choć chłopak nie zna kontekstu, to nie jest wystarczająco nim zaciekawiony; zamiast tego najpierw stwierdza, że sprawiedliwości musi stać się zadość.
3. Jeszcze trudniej uwierzyć, by pogrążona w rozpaczy dziewczyna tak skrupulatnie wytykała znajomym ich -- jak się okazuje przy kolejnych, odpowiednio mocniejszych taśmach -- względnie drobne winy. Ma to swój sens dramaturgiczny i dydaktyczny, lecz w moim przekonaniu daleko mu do wiarygodnej psychologii. Gdy granica wytrzymałości zostaje przekroczona, ofierze najdalej przecież do precyzyjnej ręki sprawiedliwości. Trudno również uwierzyć, by jakakolwiek ofiara gwałtu tę samą winę dostrzegła w swoim podglądaczu, co w gwałcicielu, obudowując wokół nich trzymające w napięciu widowisko.
4. Na ironię zakrawa fakt, że w serialu, którego celem jest zwrócenie uwagi na ludzi codziennie przez nas mijanych, lecz całkowicie ignorowanych -- że w serialu tym wszystkie wydarzenia krążą wokół tych samych postaci. W społeczności kilkuset uczniów, niezależnie od miejsca wydarzeń (kąta w szkolnej sali czy ulicy w mieście), Hannah i Clay'a otacza kilka tych samych, niby to przypadkiem napotykanych twarzy. Gdy dochodzi do bójek -- w odpowiednim miejscu znajduje się właśnie ten, a nie inny pedagog. Twórcom można więc zadać to samo pytanie, które zadaje każdy świadek tego rodzaju dramatów: gdzie był rodzic, gdzie był psycholog, znajomi i nauczyciele? W „13 powodach” twórcy przyjmują zawężoną perspektywę smutnych bohaterów z klapkami na oczach.
5. Skoro retrospekcje należą do subiektywnej opowieści Hannah, jakim prawem oglądamy również wspomnieniowe dialogi twarzą w twarz, w których Hannah nie uczestniczyła?
6. Dramat głównej bohaterki pełni funkcję głównie dydaktyczną, skoro więcej uwagi poświęca się słuchającemu taśm -- wciąż żyjącemu -- Clayowi. To jego przemianę obserwujemy, to na nim odbija się -- w tym sensie mechanicznie potraktowane -- samobójstwo. Hannah nie daje się poznać widzowi -- przez wymienianie najdrobniejszych win krzywdzących ją postaci sama umieszcza się na drugim planie tej opowieści.
7. Gdy na początku któregoś z kolei odcinka pojawia się ostrzeżenie o występującej w nim przemocy, nie ma mowy, byśmy przerwali seans. Przez umieszczenie tej informacji twórcy robią z tragedii sensację (skoro i tak przy tytule widnieje informacja o ograniczeniu wiekowym). Aktami przemocy, przed którymi rzekomo się nas ostrzega, niezdrowo przykuwa się nas do ekranu. Informacja o drastycznych wydarzeniach zamienia się w mechaniczny stymulator dramaturgii. Twórcom pozostaje przecież spełnienie naszych oczekiwań (wywołanie szoku) lub zawiedzenie („Phi, to już wszystko?!”). To problem całego serialu: ekran musi wzbudzać emocje; cichy dramat samobójczyni musi zamienić się (i zamienia) w przerysowany melodramatyczny labirynt, by przez trzynaście godzin udało się podtrzymać naszą uwagę.


Zobacz też

Hipomaniakalny kinoman - Blog Gabriel Krawczyk
  • Niewidzialny chłopak - Nowa Generacja (2018)Niewidzialny chłopak - Nowa Generacja (2018) Na łamach Filmwebu piszę o włoskiej podróbce X-Menów albo, jeśli ktoś woli, o Mrocznym-Rycerzu-dla-całej-rodziny. Tym razem filmu nie polecam, lecz do lektury zapraszam.https://www.facebook.com/kinomanhipomaniakalny 6 luty '19 przeczytaj całość
  • Kartoteka 64 (2018)Kartoteka 64 (2018) Jeśli ktoś tęskni za solidnym kryminalnym proceduralem rodem ze Skandynawii, zachęcam, tłumaczę, podsuwam, namawiam (i zapraszam na łamy Filmwebu).https://www.facebook.com/kinomanhipomaniakalny 6 luty '19 przeczytaj całość
  • Lem - maszyna, nie człowiek! O esejach "Diabeł i arcydzieło"Lem - maszyna, nie człowiek! O esejach "Diabeł i arcydzieło" Jakoś mi umknęło: ponad miesiąc temu na łamach IgiMag napisałem o nowej (!) książce Stanisława Lema. Fragment tekstu na zachętę poniżej, całość do przeczytania tutaj.W pewnym momencie Lem stwierdza, że ograniczana gatunkowymi... 16 styczeń '19 przeczytaj całość
  • Ulubione filmy, seriale i płyty 2018 rokuUlubione filmy, seriale i płyty 2018 roku Zwyczajowo, podobnie jak rok temu, po absurdalnym podsumowaniu filmowo-serialowego roku, przyszedł czas na próbę uwolnienia się od minionego sezonu i filmowo-serialowo-muzyczną ekshibicję, czyli rankingi najlepszych tytułów, z... 5 styczeń '19 przeczytaj całość
  • Absurdalne podsumowanie filmowego roku 2018Absurdalne podsumowanie filmowego roku 2018 Na posylwestrową suchość jak znalazł. Moje coroczne absurdalne podsumowanie filmowego roku już stoi na łamach IgiMag. Całość do przeczytania pod niniejszym linkiem, fragment w ramach ostrzeżenia poniżej.Nagroda im. Kota... 2 styczeń '19 przeczytaj całość
  • Śmierć vs życie - jeden zero do przerwy. O "Boskich zwierzętach" Szymona HołowniŚmierć vs życie - jeden zero do przerwy. O "Boskich zwierzętach" Szymona Hołowni Gdy rok temu - trochę w ramach zgrywy z "czyniących sobie ziemię poddaną", a trochę w ramach myślenia życzeniowego - próbowałem po wegetariańsku czytać Biblię, nie sądziłem, że już niedługo moje luźne intuicje o wiele celniej i z... 20 grudzień '18 przeczytaj całość
  • Fahrenheit 11/9 (2018)Fahrenheit 11/9 (2018) Moja ocena: 6/10. Fragment recenzji poniżej, całość do przeczytania na łamach Filmwebu.14 lat po premierze "Fahrenheit 9.11" Michael Moore kieruje oskarżenia w stronę kolejnego republikańskiego prezydenta USA. Naczelny... 4 grudzień '18 przeczytaj całość
  • Grinch (2018)Grinch (2018) Ode mnie smutne 4/10. Do lektury recenzji zapraszam na łamy Filmwebu, fragment na zachętę poniżej:W Ktosiowie bez zmian. Znów zbliżają się święta. Większość malców dawno zapieczętowała kopertę do Świętego Mikołaja. Ich... 3 grudzień '18 przeczytaj całość
  • Via Carpatia (2018)Via Carpatia (2018) Bycie recenzentem filmowym to wcale niełatwa sprawa! Bo czasem, choć serce się kraje, trzeba skrytykować (raz) polskie, (dwa) skromne, (trzy) wyrastające bez wątpienia ze słusznych intencji, a przy tym (cztery) warte uwagi kino. "Via... 24 listopad '18 przeczytaj całość
  • Nawiązania #21Nawiązania #21 Jeśli ona jemu lub on jej zatyka ucho i chucha w twarz, mamy do czynienia z ekranizacją której z książek Nicholasa SparksaLeonarda DiCaprio i Robert De Niro w lustrzanych odbiciach w filmach Martina ScorseseFISH TANK (2009), A. Arnold /... 17 listopad '18 przeczytaj całość
  • Nawiązania #20Nawiązania #20 LEON ZAWODOWIEC (1994) / STRANGER THINGS (2016)WRÓG (2013), D. VilleneuveNOWY POCZĄTEK (2016), D. VilleneuveHAPPY TOGETHER (1997)SŁUŻĄCA (2016)MOONLIGHT (2016)ŚPIĄCA KRÓLEWNA (1959)LA LA LAND (2016)Pościg, abordaż, piraci:VAIANA: SKARB... 16 listopad '18 przeczytaj całość
  • Notatki: "Suspiria" (2018)Notatki: "Suspiria" (2018) Tu i ówdzie obija mi się o uszy, że SUSPIRIA Luki Guadagnino jest niemal feministycznym manifestem. Nie jestem przekonany. Na pierwszy rzut oka niby wszystko ładnie pięknie. Mamy tu przecież postawione na pierwszym planie kobiece postacie,... 16 listopad '18 przeczytaj całość
  • Gentleman z rewolwerem (2018)Gentleman z rewolwerem (2018) "Sztuką jest zrobić film, w którym bez wyjątku wszyscy bohaterowie dają się lubić – i kryminał, w którym ludzie, nawet ci stojący po przeciwnych stronach barykady, mają dla siebie szacunek. Szczególnie kreacje Redforda i Spacek... 16 listopad '18 przeczytaj całość
  • Bergman - Rok z życia (2018)Bergman - Rok z życia (2018) Na łamach Filmwebu polecam biografię pewnego artysty. Fragmencik na zachętę (mam nadzieję):Bergman składa się z licznych paradoksów. Wychowany w duchu luterańskiego etosu stał się Kolumbem ludzkiego wnętrza, z jego mrokiem i... 25 październik '18 przeczytaj całość
  • Książka Lili (2017)Książka Lili (2017) Jeśli na hasło "kolumbijska animacja" reagujecie jak fan Zenona Martyniuka na etiopski jazz, w swojej ignorancji nie czujcie się osamotnieni. Na polskie ekrany trafia bowiem pierwsza kiedykolwiek powstała w Kolumbii pełnometrażowa animacja... 19 październik '18 przeczytaj całość

Cytat Zygumnta Kałużyńskiego

Z science-fiction jest podobnie jak z operą, o której kiedyś ktoś powiedział, że jeśli jest nieudana, to jest to najgorsza rzecz na świecie, ale jeśli jest dobra, to jest to najlepszy spektakl, jaki można zobaczyć.

Zygmont Kałużyński