Blogi: Hipomaniakalny kinoman

Trzynaście powodów (2017)

Obejrzałem Netflixowych „Trzynaście powodów”, (na moje oko wątpliwy) serial, w którym do głównego bohatera trafia 13 nagrań, na których jego szkolna sympatia wymienia motywacje dokonanego samobójstwa.
1. Zamiast zwrócić uwagę na istniejący wśród nastolatków problem, serial raczej nas z nim oswaja. Zachowanie szkolnej społeczności obfituje tu w tyle -- niejednokrotnie zasługujących na kryminał -- wykroczeń, dramatów i tragedii, że wyjściowe dla fabuły kłopoty Hannah, późniejszej samobójczyni, tracą na intensywności, wielokrotnie przypominając podkoloryzowane dramaciki skwaśniałej egotystki.
2. Trudno uwierzyć w wielodniową fabułę osnutą wokół głównego bohatera, Claya, który zamiast przesłuchać wszystkie kasety ofiary, słuchowisko odkłada na później, by po każdym odwróceniu kolejnych taśm organizować zemstę na winowajcach. Choć chłopak nie zna kontekstu, to nie jest wystarczająco nim zaciekawiony; zamiast tego najpierw stwierdza, że sprawiedliwości musi stać się zadość.
3. Jeszcze trudniej uwierzyć, by pogrążona w rozpaczy dziewczyna tak skrupulatnie wytykała znajomym ich -- jak się okazuje przy kolejnych, odpowiednio mocniejszych taśmach -- względnie drobne winy. Ma to swój sens dramaturgiczny i dydaktyczny, lecz w moim przekonaniu daleko mu do wiarygodnej psychologii. Gdy granica wytrzymałości zostaje przekroczona, ofierze najdalej przecież do precyzyjnej ręki sprawiedliwości. Trudno również uwierzyć, by jakakolwiek ofiara gwałtu tę samą winę dostrzegła w swoim podglądaczu, co w gwałcicielu, obudowując wokół nich trzymające w napięciu widowisko.
4. Na ironię zakrawa fakt, że w serialu, którego celem jest zwrócenie uwagi na ludzi codziennie przez nas mijanych, lecz całkowicie ignorowanych -- że w serialu tym wszystkie wydarzenia krążą wokół tych samych postaci. W społeczności kilkuset uczniów, niezależnie od miejsca wydarzeń (kąta w szkolnej sali czy ulicy w mieście), Hannah i Clay'a otacza kilka tych samych, niby to przypadkiem napotykanych twarzy. Gdy dochodzi do bójek -- w odpowiednim miejscu znajduje się właśnie ten, a nie inny pedagog. Twórcom można więc zadać to samo pytanie, które zadaje każdy świadek tego rodzaju dramatów: gdzie był rodzic, gdzie był psycholog, znajomi i nauczyciele? W „13 powodach” twórcy przyjmują zawężoną perspektywę smutnych bohaterów z klapkami na oczach.
5. Skoro retrospekcje należą do subiektywnej opowieści Hannah, jakim prawem oglądamy również wspomnieniowe dialogi twarzą w twarz, w których Hannah nie uczestniczyła?
6. Dramat głównej bohaterki pełni funkcję głównie dydaktyczną, skoro więcej uwagi poświęca się słuchającemu taśm -- wciąż żyjącemu -- Clayowi. To jego przemianę obserwujemy, to na nim odbija się -- w tym sensie mechanicznie potraktowane -- samobójstwo. Hannah nie daje się poznać widzowi -- przez wymienianie najdrobniejszych win krzywdzących ją postaci sama umieszcza się na drugim planie tej opowieści.
7. Gdy na początku któregoś z kolei odcinka pojawia się ostrzeżenie o występującej w nim przemocy, nie ma mowy, byśmy przerwali seans. Przez umieszczenie tej informacji twórcy robią z tragedii sensację (skoro i tak przy tytule widnieje informacja o ograniczeniu wiekowym). Aktami przemocy, przed którymi rzekomo się nas ostrzega, niezdrowo przykuwa się nas do ekranu. Informacja o drastycznych wydarzeniach zamienia się w mechaniczny stymulator dramaturgii. Twórcom pozostaje przecież spełnienie naszych oczekiwań (wywołanie szoku) lub zawiedzenie („Phi, to już wszystko?!”). To problem całego serialu: ekran musi wzbudzać emocje; cichy dramat samobójczyni musi zamienić się (i zamienia) w przerysowany melodramatyczny labirynt, by przez trzynaście godzin udało się podtrzymać naszą uwagę.


Zobacz też

Hipomaniakalny kinoman - Blog Gabriel Krawczyk
  • Trzy siostry T (2011)Trzy siostry T (2011) Wyjęta ze świata polskich blokowisk, tyleż gorsząca, co prawdziwa, historia toksycznej relacji trzech choleryczek z dorosłym synem jednej z nich trafiła na deski teatru, następnie została przerobiona na ekran. Teraz, trzy lata po kinowej... 13 maj '15 przeczytaj całość
  • W piwnicy (2014)W piwnicy (2014) Satyryk o kamiennej twarzy, społeczny pornograf, bezwstydny podglądacz, a zarazem niepokorny humanista - twórca "W piwnicy" w ogóle się nie zmienił.Jak przyznaje sam mistrz brutalnego realizmu, w procesie tworzenia nie myśli o emocjach... 12 maj '15 przeczytaj całość
  • Fortitude (2015-)Fortitude (2015-) Nie zostaniesz tu pochowany. Nie znajdziesz tutaj czynnego cmentarza. Bo i po co ktokolwiek miałby go budować? W tak niskiej temperaturze twoje zwłoki po prostu się nie rozłożą. Jeśli na tej podbiegunowej wyspie następuje zgon, ciało... 6 maj '15 przeczytaj całość
  • Wędrówka na Zachód (2014)Wędrówka na Zachód (2014) Po Marsylii spaceruje mnich. W jednym zdaniu streściłem właśnie cały film i, co gorsza, zdradziłem jego finał. Co za niestosowność! Całe szczęście, że tylko pozorna. Premierowa „Wędrówka na Zachód” ma bowiem to do siebie, że... 28 kwiecień '15 przeczytaj całość
  • System (Child 44) (2015)System (Child 44) (2015) Gdyby twórcy toczącego się w radzieckiej Rosji "Systemu (Child 44)" przenieśli się do przedstawionych w filmie realiów, szybko przypłaciliby to życiem. Nie potrafiliby zachować kamiennej twarzy – fałsz w ich wydaniu tak mocno rzuca... 24 kwiecień '15 przeczytaj całość
  • The DUFF [#ta brzydka i gruba] (2015)The DUFF [#ta brzydka i gruba] (2015) Na ironię zakrawa fakt, że traktującym o nastolatkach i do nich adresowanym filmem rządzi młodzieńcza niekonsekwencja i emocjonalna bezmyślność jego bohaterów. „The DUFF [#ta brzydka i gruba]” z jednej strony namawia do słusznego... 19 kwiecień '15 przeczytaj całość
  • Powiedzmy sobie wszystko (2014)Powiedzmy sobie wszystko (2014) "Powiedzmy sobie wszystko", choć mówi wiele, nie mówi niczego, co nie zostało już powiedziane.Ekranizacja pokrzepiającej powieści Jonathana Troppera okazuje się bliskim krewnym "Sierpnia w hrabstwie Osage". Podobnie jak w filmie Johna... 17 kwiecień '15 przeczytaj całość
  • Teoria wielkiego podrywu. Sezon 7 (2013-2014)Teoria wielkiego podrywu. Sezon 7 (2013-2014) Znikają lodowce, mnożą się kontynenty, gwiazdy na niebie dokonują żywota, a eksplozja humoru (humorów!), kujonowego testosteronu i społecznego nieudacznictwa wcale nie traci na intensywności.Siódmy sezon koleżeńsko-sercowych perypetii... 16 kwiecień '15 przeczytaj całość
  • Stać za kamerą - to sztuka!, o "Cinematography. Sztuce operatorskiej" Blaina BrownaStać za kamerą - to sztuka!, o "Cinematography. Sztuce operatorskiej" Blaina Browna Zasługi Blaina Browna – operatora, scenarzysty, reżysera, montażysty, producenta dokumentów, teledysków i fabuł – w upowszechnianiu wiedzy o praktyce filmowej można opisać w duchu zasłużonej pochwały, za pomocą wielkich słów i... 12 kwiecień '15 przeczytaj całość
  • Król Skorpion 4: Utracony tron (2015)Król Skorpion 4: Utracony tron (2015) Po tym seansie będziecie zachodzić w głowę, czemu na plakatach niektórych filmów nie umieszczono żółtej czaszki ostrzegającej przed stycznością z produktem toksycznym.Pomysłodawcy tytułu dla filmopodobnego wytworu sygnowanego... 9 kwiecień '15 przeczytaj całość
  • Diabelska plansza Ouija (2014)Diabelska plansza Ouija (2014) Jeśli rację miał Hitchcock, film wtedy jest dobry, gdy jest wart pieniędzy za kolację w restauracji, dwa bilety do kina i opiekunkę do dziecka. Reżyserski debiut Stilesa White'a (współscenarzysty zapowiadanego na ten rok remake'u... 30 marzec '15 przeczytaj całość
  • Filmy I kwartału 2015Filmy I kwartału 2015 Subiektywne zestawienie (w porządku malejącym) wyświetlanych na polskich ekranach filmów, które w kończącym się kwartale sprawiły mi największą radochę. Tytuły, których nie uwzględniłem (bo nie widziałem), a które - jak... 27 marzec '15 przeczytaj całość
  • Krytyk w epoce cyfrowejKrytyk w epoce cyfrowej Gdy w pierwszej połowie 2013 roku wybiła ostatnia godzina Filmu (pożegnalny numer miesięcznika ukazał w czerwcu tamtego roku), dały się słyszeć lamenty czytelników rozgoryczonych przerwaniem liczonej w dekadach tradycji... 25 marzec '15 przeczytaj całość
  • Sąsiady (2014)Sąsiady (2014) Na zbiorowy portret wykluczonych składa się nie świat obiektywny, lecz sny i wyobrażenia Markowskiego i Królikiewicza. To twórcy oddaleni od kliszy rządzących kinem społecznym, którzy, podobnie jak ekspresjoniści, sprzeciwiają się... 21 marzec '15 przeczytaj całość
  • Zanim nadejdzie noc (2014)Zanim nadejdzie noc (2014) Zanim nadejdzie finał, umrzecie z zażenowania. Śmiertelnie poważny film Paula Schradera z Nicolasem Cage'em w roli agenta CIA z demencją, który wypełnia ostatnią misję i dokonuje prywatnej nemezis, nie ujawnia jakości poprzednich... 17 marzec '15 przeczytaj całość

Cytat Zygumnta Kałużyńskiego

Nie miałem telewizora, bo bałem się, że będę patrzył, patrzył i patrzył, i zdechnę wreszcie, umrę z głodu.

Zygmont Kałużyński