Blogi: Hipomaniakalny kinoman

Nie jestem twoim murzynem (2016)




Nominowany do Oscara za pełnometrażowy dokument "Nie jestem twoim murzynem" to trochę ludowa historia Stanów Zjednoczonych, trochę esej o historii hollywoodzkiego kina, trochę biografia powieściopisarza i eseisty Jamesa Baldwina, trochę portret trzech zamordowanych ikon walki o prawa obywatelskie: Madgara Eversa, Malcolma X i Martina Luthera Kinga.

Punktem wyjścia i osią scenariusza są 30-stronnicowe, dotąd nieopublikowane, notatki Baldwina. Ustępy z eseju poświęconego historii segregacji rasowej, przejmująco odczytywane z offu przez Samuela Jacksona, wydają się zapowiadać (również nominowaną do Oscara w tej samej kategorii) "XIII poprawkę". Dokument Avy DuVernay przypominał o wadach całego rasistowskiego systemu, pozwalającego na przykład na to, by policja strzelała do młodych czarnych Amerykanów dziewięciokrotnie częściej niż do białych. W "Nie jestem twoim murzynem" Raoul Peck z równą mocą, lecz na gruncie innych kontekstów dokumentuje, że rasizm wcale nie jest wymysłem politycznie poprawnych. Tak jak w Howard Zinn zrobił to w "Ludowej historii Stanów Zjednoczonych" (ulubionej książce tytułowego "Buntownika z wyboru"!), tak samo Peck uświadamia ponadhistoryczny, niepokojąco naturalny kryzys duchowości wiecznie uprzedzonej Ameryki, niewrażliwej na problemy mniejszości: kobiet, niepełnosprawnych, środowisk LGBT, nielegalnych imigrantów. Analogie, również te polskie, same rzucają się w oczy.

Słowa Baldwina wplecione w videoesej o obecności Czarnych w hollywoodzkim kinie zatrważają. Gdy John Wayne strzela w westernach do złych Indian – to cała biała Ameryka strzela do ludzi o innym kolorze skóry niż jej własny. Wreszcie: gdy sam, nieżyjący od trzydziestu lat, James Baldwin dyskutuje w archiwalnym nagraniu telewizyjnym na temat krzywd rasowych, siła argumentów wykładanych ze swadą Christophera Hitchensa połączona z emocjonalnością osoby z zadziwieniem miotającej się na tym rasistowskim poletku sprawia, że nie sposób mu nie uwierzyć. Każdemu polecam tę mistrzowsko sfilmowaną konfrontację z rasizmem. Przerazicie się przeszłością i dostaniecie przestrogę na przyszłość.

Zobacz też

Hipomaniakalny kinoman - Blog Gabriel Krawczyk
  • Serce Jamajki (2019)Serce Jamajki (2019) O ciekawym, acz filmowo zaledwie poprawnym (6/10 w skali Filmwebu) muzycznym dokumencie twórcy "Dziewczyny z perłą" piszę w dzień po polskiej premierze:Pomysł Petera Webbera jest tyleż prosty i oklepany, co obiecujący. Twórca "Dziewczyny... 16 listopad '19 przeczytaj całość
  • Niewidoczne życie sióstr Gusmao (2019)Niewidoczne życie sióstr Gusmao (2019) Nazwać "Niewidoczne życie sióstr Gusmao" melodramatem, to jak "Bez przebaczenia" opisać mianem westernu, a "Pulp Fiction" zbyć etykietką kina gangsterskiego. Niby prawda, ale taka na pół gwizdka. Brazylijski kandydat do Oscara, owszem,... 16 listopad '19 przeczytaj całość
  • Terminator: Mroczne przeznaczenie (2019)Terminator: Mroczne przeznaczenie (2019) Dla Filmwebu piszę o nowym Terminatorze. Szału nie ma, ale nie jest tak źle, jak mogło się zapowiadać. W skrócie: 6/10. Zajawka poniżej, całość do przeczytania TUTAJ.Choć "Mroczne przeznaczenie" hołduje dramaturgicznie sprawdzonej... 7 listopad '19 przeczytaj całość
  • Dogonić marzenia (2019)Dogonić marzenia (2019) Nie dajcie się zwieść. Choć "Dogonić marzenia" korzysta z uniwersalnej dramaturgii (por. "Najlepszy"), dzieli feministyczną tematykę z "Maiden" i hołduje dziewczyńskiej krnąbrności rodem z "Ja, Tonya", to w filmowym wyścigu pozostaje... 24 październik '19 przeczytaj całość
  • I młodzi pozostaną (2018)I młodzi pozostaną (2018) Zwiedził Śródziemie, zarażał "Martwicą mózgu", spojrzał w oczy "King Kongowi". Teraz Peter Jackson zagląda w sam środek wojennego piekła."I młodzi pozostaną" to dokument o Wielkiej Wojnie przyjmujący żabią perspektywę. Pojedyncze... 24 październik '19 przeczytaj całość
  • Zgubiłam swoje ciało (2019)Zgubiłam swoje ciało (2019) O nadchodzącej premierze Netflixa piszę w ostatniej relacji z Warszawskiego Festiwalu Filmowego. Całość zwyczajowo na łamach Filmwebu, fragment na zachętę poniżej:Jeśli podstawową frajdę z opowieści daje Wam możliwość spojrzenia na... 20 październik '19 przeczytaj całość
  • Wspomnienia: Geneza "Obcego" (2019)Wspomnienia: Geneza "Obcego" (2019) W kosmosie nikt nie usłyszy twojego krzyku? Nawet tam pobrzmiewa echo radości fanów "Obcego - 8. pasażera Nostromo" na wieść o tym, że Alexandre O. Philippe stworzył dokument o arcydziele Ridleya Scotta. Autor najbardziej geekowego porno... 20 październik '19 przeczytaj całość
  • Dolina Bogów (2019)Dolina Bogów (2019) Lech Majewski znów nie bierze jeńców. Podobnie jak działo się to w "Onirice", jego poprzednim dziele, domaga się od nas chodzenia po linie i skoków na głęboką wodę, lecz ani myśli prowadzić nas za rękę. "Dolina Bogów" to jeden z... 20 październik '19 przeczytaj całość
  • Podejrzliwy kinoman. O "Dziesiątej muzie" Karola IrzykowskiegoPodejrzliwy kinoman. O "Dziesiątej muzie" Karola Irzykowskiego Tak się jakoś złożyło, że dostałem propozycję poszperania w cyfrowych zbiorach Biblioteki Narodowej POLONA i napisania kilku słów o nieco starszym kinie. Skoro tak się sprawy miały, napisałem o jedynym i niepowtarzalnym Karolu... 15 październik '19 przeczytaj całość
  • Wszystko dla mojej matki (2019)Wszystko dla mojej matki (2019) Wraz z Filmwebem nadaję z Warszawskiego Festiwalu Filmowego i mam z tego wielką radochę — choć czasem o radość trudno. Dawno nic mnie tam nie trzepnęło po twarzy i serduchu jak „WSZYSTKO DLA MOJEJ MATKI”. Fragment na zachętę... 15 październik '19 przeczytaj całość
  • Czarny Mercedes (2019)Czarny Mercedes (2019) Zwiastun kusił porównaniami do "Poirotów", mrugał do Agathy Christie, może nawet obiecywał zagadkę zamkniętego pokoju. I zapowiadał wiele więcej. Detektywistyczna intryga w okupacyjnych warunkach, w nieistniejącej już Warszawie... 15 październik '19 przeczytaj całość
  • Angry Birds 2 (2019)Angry Birds 2 (2019) Nie tęskniłem za kontynuacją "Angry Birds Film". Jęknąłem na myśl o kolejnej przeznaczonej dla wszystkich i dla nikogo, wulgarnej, agresywnie nadpobudliwej bajce o latających nielotach rodem ze znanej platformówki. Teraz przecieram... 24 wrzesień '19 przeczytaj całość
  • Rambo: Ostatnia krew (2019)Rambo: Ostatnia krew (2019) Ktoś złośliwy powie (i ten ktoś będzie miał rację), że film jest tak stary jak odtwórca głównej roli, przewidywalny jak schematy, na których Sly robił karierę, powtarzalny i wyrafinowany jak jego miny, wreszcie bolesny dla... 24 wrzesień '19 przeczytaj całość
  • Niezbędna konieczność (2019)Niezbędna konieczność (2019) "Jak uwznioślać uczucia, równocześnie strojąc sobie z nich żarty? Chociażby za pomocą sentencji: "Miłość to dawanie tego, czego nie mamy, tym, którzy tego nie chcą". Podobna przewrotność stanowi naczelną wartość "Niezbędnej... 17 wrzesień '19 przeczytaj całość
  • Kwiaty miłości (2019)Kwiaty miłości (2019) Gdyby "Kwiaty miłości" były potrawą, smakowałyby jak landrynka w lukrze. Gdyby zamieniły się w postać z książki, to jako królewna z bajki czekałyby na swojego królewicza. Gdyby stały się zjawiskiem meteorologicznym, zdobiłyby... 9 wrzesień '19 przeczytaj całość

Cytat Zygumnta Kałużyńskiego

- A czytał Pan, Panie Zygmuncie Biblię?
- Stale czytuję, bez przerwy! Znakomita książka, polecam gorąco, szczególnie osobom duchownym.

Zygmont Kałużyński