Blogi: Hipomaniakalny kinoman

Nie jestem twoim murzynem (2016)




Nominowany do Oscara za pełnometrażowy dokument "Nie jestem twoim murzynem" to trochę ludowa historia Stanów Zjednoczonych, trochę esej o historii hollywoodzkiego kina, trochę biografia powieściopisarza i eseisty Jamesa Baldwina, trochę portret trzech zamordowanych ikon walki o prawa obywatelskie: Madgara Eversa, Malcolma X i Martina Luthera Kinga.

Punktem wyjścia i osią scenariusza są 30-stronnicowe, dotąd nieopublikowane, notatki Baldwina. Ustępy z eseju poświęconego historii segregacji rasowej, przejmująco odczytywane z offu przez Samuela Jacksona, wydają się zapowiadać (również nominowaną do Oscara w tej samej kategorii) "XIII poprawkę". Dokument Avy DuVernay przypominał o wadach całego rasistowskiego systemu, pozwalającego na przykład na to, by policja strzelała do młodych czarnych Amerykanów dziewięciokrotnie częściej niż do białych. W "Nie jestem twoim murzynem" Raoul Peck z równą mocą, lecz na gruncie innych kontekstów dokumentuje, że rasizm wcale nie jest wymysłem politycznie poprawnych. Tak jak w Howard Zinn zrobił to w "Ludowej historii Stanów Zjednoczonych" (ulubionej książce tytułowego "Buntownika z wyboru"!), tak samo Peck uświadamia ponadhistoryczny, niepokojąco naturalny kryzys duchowości wiecznie uprzedzonej Ameryki, niewrażliwej na problemy mniejszości: kobiet, niepełnosprawnych, środowisk LGBT, nielegalnych imigrantów. Analogie, również te polskie, same rzucają się w oczy.

Słowa Baldwina wplecione w videoesej o obecności Czarnych w hollywoodzkim kinie zatrważają. Gdy John Wayne strzela w westernach do złych Indian – to cała biała Ameryka strzela do ludzi o innym kolorze skóry niż jej własny. Wreszcie: gdy sam, nieżyjący od trzydziestu lat, James Baldwin dyskutuje w archiwalnym nagraniu telewizyjnym na temat krzywd rasowych, siła argumentów wykładanych ze swadą Christophera Hitchensa połączona z emocjonalnością osoby z zadziwieniem miotającej się na tym rasistowskim poletku sprawia, że nie sposób mu nie uwierzyć. Każdemu polecam tę mistrzowsko sfilmowaną konfrontację z rasizmem. Przerazicie się przeszłością i dostaniecie przestrogę na przyszłość.

Zobacz też

Hipomaniakalny kinoman - Blog Gabriel Krawczyk
  • Szybcy i wściekli: Hobbs i Shaw (2019)Szybcy i wściekli: Hobbs i Shaw (2019) O tym, jak daleko zajechali "Szybcy i wściekli", niech zaświadczy niemożliwa gatunkowość tegorocznego spin-offu. W "Hobbs i Shaw" samochodowe kino akcji zostaje pożenione ze szkatułkową operą mydlaną, thriller szpiegowski łączy siły... 3 sierpień '19 przeczytaj całość
  • Petra (2018)Petra (2018) Uprzejmie donoszę, że obejrzałem telenowelę, nie żałuję i polecam Wam zrobić to samo. Fragment na zachętę poniżej, całość na łamach Filmwebu.Początek "Petry" zapowiada eskapistyczną sielankę rodem z "Vicky Cristiny Barcelony".... 21 czerwiec '19 przeczytaj całość
  • Kobieta idzie na wojnę (2018)Kobieta idzie na wojnę (2018) Gdyby Rambo nasłuchał się antykapitalistycznych manifestów Nelsona Mandeli, stanąłby u boku tytułowej bohaterki "Kobieta idzie na wojnę". Gdyby Bear Grylls walczył nie o własne przeżycie, ale o przetrwanie całej ludzkości, stałby... 21 czerwiec '19 przeczytaj całość
  • TARANTINO: O FILMOWCU, KTÓRY MÓGŁBY ZOSTAĆ KRYTYKIEMTARANTINO: O FILMOWCU, KTÓRY MÓGŁBY ZOSTAĆ KRYTYKIEM Na łamach Filmwebu spełniam jedno ze swoich marzeń i publikuję dłuższy tekst o Quentinie Tarantino. Jeszcze przed seansem "Pewnego razu... w Hollywood", za to po lekturze wywiadów i ponownym maratonie jego filmów. Fragment na zachętę... 17 czerwiec '19 przeczytaj całość
  • Sauvage (2018)Sauvage (2018) Brutalność ulicy, prostytucja z gatunku tych nieowijających w bawełnę i niespełniony romans jako namiastka uczucia sumują się w prozę życia, o której nie śniło się hipsterom z filmów Xaviera Dolana. Wybierając się na seans... 2 czerwiec '19 przeczytaj całość
  • Gloria Bell (2018)Gloria Bell (2018) "Z pięćdziesiątką na karku, dwójką odchowanych dzieci i stołkiem menadżerki w firmie ubezpieczeniowej Glorii Bell daleko do miana pierwszej emancypantki współczesnego kina. Pozory potrafią jednak mylić. Ta sama rozwódka wieczorami... 23 maj '19 przeczytaj całość
  • To zmienia wszystko (2018)To zmienia wszystko (2018) W piątym, i ostatnim, odcinku relacji z Millennium Docs Against Gravity piszę dla Filmwebu o X muzie, która wciąż pozostaje mężczyzną:„Gdy Tom Donahue zaczynał zbierać wywiady o dyskryminacji kobiet w amerykańskim przemyśle filmowym,... 22 maj '19 przeczytaj całość
  • Symfonia fabryki Ursus (2018)Symfonia fabryki Ursus (2018) "Gdybym miał pójść na łatwiznę i opisać sumę podobieństw, na które składa się 61-minutowa "Symfonia fabryki Ursus", zacząłbym od twórczości Tony'ego Gatlifa. To łatwy strzał: jak w "Vengo" czy "Exils", u... 22 maj '19 przeczytaj całość
  • Antropocen: Epoka człowieka (2018)Antropocen: Epoka człowieka (2018) W trzecim odcinku relacji z Millennium Docs Against Gravity obudził się we mnie krytyk, ekolog i aktywista. Fragment poniżej, całość na łamach Filmwebu."Opowiadając o tytułowej erze – z człowiekiem w roli napędu i niszczyciela –... 22 maj '19 przeczytaj całość
  • Krytyczka. Sztuka Pauline Kael (2018)Krytyczka. Sztuka Pauline Kael (2018) Ludzie, co za film, co za kobieta!Relacji z Millennium Docs Against Gravity ciąg dalszy. Cały tekst do przeczytania na łamach Filmwebu."Jeśli krytycy kultury tworzą stado niezależnych umysłów, Pauline Kael przypominała czającego się w... 22 maj '19 przeczytaj całość
  • Igrzyska pamięci (2018)Igrzyska pamięci (2018) Relacji z warszawskiego festiwalu Millenium Docs Against Gravity część pierwsza. Fragment na zachętę poniżej, całość na Filmwebie, czyli tutaj.„Trafiamy na Mistrzostwa Świata Pamięci, gdzie w dziesięciu sprinterskich kategoriach... 22 maj '19 przeczytaj całość
  • Hej, sokoły! (2018)Hej, sokoły! (2018) Gdzie jedni widzą piłkę i dwie bramki, tam inni dostrzegają katalog ludzkich zachowań, encyklopedię polityczno-historycznych metafor, świat w miniaturce i Bóg wie, co jeszcze. Można futbolu nie lubić, lecz nie sposób zaprzeczyć, że za... 15 maj '19 przeczytaj całość
  • Berlin, Barcelona (2018)Berlin, Barcelona (2018) "Boże, strzeż mnie od przyjaciół, z wrogami poradzę sobie sam". To zdanie przypisywane kardynałowi Richelieu, lecz mógłby się pod nim podpisać 35-letni Comas. Gdy czwórka dawno niewidzianych gości z Hiszpanii nawiedza jego bezpieczne... 9 kwiecień '19 przeczytaj całość
  • Free Solo (2018)Free Solo (2018) O tegorocznym zdobywcy Oscara w kategorii dokument piszę na łamach Filmwebu (ode mnie solidne 8/10):„Tkwiący nam w głowach stereotyp Herzogowskiego szaleńca mieni się tu wieloma barwami. Trudno stwierdzić, by Alex czmychał od... 4 kwiecień '19 przeczytaj całość
  • W domu innego (2019)W domu innego (2019) Dla Filmwebu piszę o niedawnej premierze: wyprodukowanym przez Ridleya Scotta wojennym melodramacie, w którym Australijczyk gra Anglika, Szwed - Niemca, a Keira Knightley - histeryczkę z "Niebezpiecznej metody". Fragment poniżej, całość do... 4 kwiecień '19 przeczytaj całość

Cytat Zygumnta Kałużyńskiego

- A czytał Pan, Panie Zygmuncie Biblię?
- Stale czytuję, bez przerwy! Znakomita książka, polecam gorąco, szczególnie osobom duchownym.

Zygmont Kałużyński